Hình ảnh hoạt động
“Kỷ niệm 25 năm Quần thể Di tích Cố đô Huế và 15 năm Nhã nhạc-Âm nhạc cung đình Việt Nam được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới”
Cập nhật ngày: 05/09/2018 10:12:46
Ngày 07/9/2018, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức Gặp mặt nhân kỷ niệm 25 năm Quần thể Di tích Cố đô Huế được UNESCO công nhận là Di sản Văn hoá Thế giới (11/12/1993), 15 năm Nhã nhạc - Âm nhạc cung đình Việt Nam được UNESCO ghi tên vào danh mục Kiệt tác Văn hóa phi vật thể và Truyền khẩu của nhân loại (07/11/2003) (năm 2008 đổi tên là Di sản Phi vật thể Đại diện của nhân loại).

***

Sau chiến tranh, Quần thể Di tích Cố đô Huế bị tàn phá nghiêm trọng và chỉ còn 400 công trình trong tình trạng đổ nát, hư hỏng (so với 1400 công trình lúc còn nguyên vẹn). Các di sản phi vật thể cũng bị hủy hoại, thất tán. Hệ thống lễ hội cung đình đã không còn tồn tại sau khi triều Nguyễn chấm dứt; các hình thức diễn xướng cung đình như Nhã nhạc, tuồng cung đình, múa cung đình… tản mát và biến tướng trong dân gian; hệ thống ngành nghề thủ công truyền thống phong phú vốn phục vụ chính cho chốn cung đình bị thất truyền, mai một; hệ thống sách vở, tư liệu đồ sộ của triều Nguyễn cũng bị hủy hoại hoặc bị di chuyển phần lớn đi nơi khác.

Trong hoàn cảnh khó khăn của đất nước sau chiến tranh, việc bảo tồn di sản văn hóa Huế gặp muôn vàn khó khăn. Năm 1981, trong Lời kêu gọi cứu vãn di sản văn hóa Huế tại Hà Nội, Tổng giám đốc UNESCO lúc bấy giờ - Ngài M’Bow - đã cho rằng: Di sản Huế đang ở trong tình trạng lâm nguy, đang đứng bên vực thẳm của sự diệt vong và sự quên lãng…chỉ có “một sự cứu nguy khẩn cấp” với nỗ lực của Chính phủ Việt Nam cùng cộng đồng quốc tế thì mới có thể giúp Huế thoát ra khỏi tình trạng trên.

Ngay sau lời kêu gọi cứu vãn di sản Huế của Tổng giám đốc UNESCO, một cuộc vận động quốc tế để hỗ trợ Huế đã được triển khai mạnh mẽ; sự nhìn nhận về triều Nguyễn và các di sản của triều đại này cũng từng bước thay đổi theo hướng tích cực. Tháng 6 năm 1982, Công ty Quản lý Di tích và Danh thắng Huế được thành lập (từ năm 1992 đổi tên thành Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế) để quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị của quần thể di tích cố đô và các di sản văn hóa phi vật thể liên quan.

Bằng sự vào cuộc hết sức tích cực, khẩn trương của các cấp chính quyền từ Trung ương đến địa phương, năm 1992, bộ hồ sơ về di sản vật thể của Huế đã được xây dựng và đệ trình UNESCO. Ngày 11/12/1993, cách đây 25 năm, Quần thể Di tích Cố đô Huế đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới.

Sau khi Quần thể Di tích cố đô Huế được công nhận là Di sản thế giới, một vấn đề rất lớn được đặt ra là làm sao phải có một chiến lược mang tầm quốc gia để bảo tồn các di sản vô giá này. Trong bối cảnh ấy, Trung tâm đã tập trung xây dựng Đề án Quy hoạch, bảo tồn và phát huy giá trị di tích cố đô Huế, 1996-2010. Ngày 12/2/1996, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 105/TTg chính thức phê duyệt dự án. QĐ 105/TTg làm cơ sở pháp lý quan trọng nhất để cố đô Huế triển khai thực hiện chiến lược bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa trong những năm đầu sau khi Huế được công nhận là Di sản thế giới, và cũng là cơ sở để Chính phủ ban hành Quyết định số 818/QĐ-TTg phê duyệt dự án điều chỉnh Quy hoạch, bảo tồn và phát huy giá trị di tích cố đô Huế, giai đoạn 2010-2020.

10 năm sau khi Quần thể Di tích cố đô Huế được công nhận là Di sản Thế giới, Ngày 7/11/20103, cách đây 15 năm, Nhã nhạc - Âm nhạc cung đình Việt Nam tiếp tục được UNESCO ghi tên vào Danh mục Kiệt tác văn hóa Phi vật thể và Truyền khẩu của nhân loại (đến năm 2008 được gọi là Di sản Phi vật thể Đại diện của nhân loại). Đây cũng là loại hình di sản Phi vật thể đầu tiên của Việt Nam được công nhận là Di sản Thế giới.

Từ khi Nhã nhạc - Âm nhạc cung đình Việt Nam được UNESCO vinh danh, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, đã có nhiều nỗ lực để góp phần làm cho loại hình âm nhạc đặc biệt này tiếp tục khẳng định giá trị và lan toả. Nhiều nội dung công việc đã được chú trọng như: sưu tầm, lưu trữ tài liệu; nghiên cứu và phục hồi hệ thống bài bản, nhạc cụ, y phục; tập huấn, đào tạo và truyền dạy qua các phương thức; tổ chức trình tấu tại không gian diễn xướng nguyên thuỷ; biểu diễn giới thiệu ở trong và ngoài nước; truyền thông, phổ biến cộng đồng, v.v… Đó là những nỗ lực nhằm có thể bảo tồn và phát huy giá trị Nhã nhạc theo hướng tổng thể với nhiều địa hạt khác nhau.

Hiện nay, Nhã nhạc cung đình không chỉ để lại dấu ấn trong hệ thống bài bản, mà còn góp mặt trong tuồng cung đình, múa cung đình và ca Huế. Do đó, bảo tồn và phát huy Nhã nhạc, thực chất còn bao hàm cả bảo tồn và phát huy âm nhạc cung đình trong hệ thống bài bản, âm nhạc trong tuồng cung đình, âm nhạc trong múa cung đình.

Những thành công vang dội bước đầu của công cuộc bảo tồn các giá trị di sản Huế đã mở ra tiền đề thúc đẩy công cuộc phục hưng di sản Huế bước sang một tầm cao mới đi vào chiều sâu và mang tính toàn diện hơn.

- Năm 2009, Mộc bản triều Nguyễn được công nhận là Di sản Tư liệu Thế giới và tiếp sau đó, 2 Di sản tư liệu khác của triều Nguyễn cũng đã được Uỷ ban Chương trình Ký ức Thế giới khu vực Châu Á - Thái Bình Dương của UNESCO công nhận Di tư liệu đó là: Châu bản triều Nguyễn (2014) và Thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế (2016), đến năm 2017 Châu bản triều Nguyễn cũng đã được UNESCO công nhận là Di sản Tư liệu Thế giới. Như vậy, Cố đô Huế đã có 5 di sản thế giới ở tất cả 3 loại hình: Di sản Văn hóa vật thể, Di sản Phi vật thể, Di sản Tư liệu và 3 trong số đó đều là các di sản đầu tiên của Việt Nam được vinh danh ở 3 loại hình.

Nhìn lại chặng Chặng đường 25 năm bảo tồn, phục hưng và phát huy các giá trị văn hóa tiêu biểu của Huế với nhiều mốc son rực rỡ, chúng ta không thể không nhắc đến những cái con người rất đáng trân trọng, những con người đã mang hết tâm tư, nhiệt huyết, trí tuệ, công sức của mình để góp phần làm sống lại các giá trị di sản văn hóa toàn cầu của vùng đất cố đô Huế.

Công cuộc bảo tồn và phục hưng di sản văn hóa Huế đã để lại nhiều kinh nghiệm và bài học quý giá. Đó là bài học về sự nhận thức vai trò đặc biệt của di sản trong đời sống hiện tại, về sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp các ngành từ trung ương đến cơ sở, là bài học về việc phát huy nội lực vốn có, về việc huy động rộng rãi sự ủng hộ giúp đỡ của cộng đồng quốc tế với vai trò nổi bật của UNESCO, về việc kết hợp chặt chẽ giữa bảo tồn và phát triển, giữa lợi ích của nhà nước và cộng đồng các tầng lớp xã hội… 

25 năm kể từ khi trở thành Di sản thế giới cũng là thời gian đánh dấu những bước trưởng thành vượt bậc của đội ngũ những người làm công tác bảo tồn cả về trình độ chuyên môn và kinh nghiệm, cũng là quá trình bồi đắp thêm nhiệt huyết tình yêu đối với di sản văn hóa. Đến nay, Huế được UNESCO đánh giá là địa phương đi đầu của Việt Nam về bảo tồn di sản, có khả năng xây dựng thành một trung tâm chuẩn mực về chuyển giao công nghệ bảo tồn tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Bước vào thời kỳ mới dù gặp nhiều khó khăn, nhưng sự nghiệp bảo tồn di sản Huế nhận được sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Nhà nước thể hiện qua Kết luận 48 và kết luận 175 của Bộ Chính trị, Quyết định số 818/QĐ-TTg và Quyết định số 1880/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, không chỉ xác định đường lối chiến lược để bảo tồn và phát huy di sản cố đô Huế mà còn gắn liền với những chính sách hỗ trợ cụ thể. Đó cũng là sự quan tâm sát sao của Đảng bộ, Chính quyền và cộng đồng các tầng lớp nhân dân Thừa Thiên Huế đối với sự nghiệp bảo tồn di sản văn hóa. Đó còn là sự quan tâm, ủng hộ ngày càng sâu rộng, hiệu quả của cộng đồng quốc tế đối với di sản văn hóa Huế.

Chặng đường 25 năm phục hưng, bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị Di sản văn hóa Huế thực sự là chặng đường khó khăn gian khổ với rất nhiều thử thách, nhưng cũng là chặng đường gắn liền vơi những thành tựu to lớn của sự nghiệp bảo tồn di sản  văn hóa Huế. Trong chặng đường trước mắt và tương lai lâu dài, di sản văn hóa chắc chắn vẫn sẽ là nền tảng, là hạt nhân cho sự phát triển toàn diện, bền vững của Cố đô Huế.

***

Cũng trong chương trình kỷ niệm lần này, Trung tâm BTDT Cố đô Huế còn tổ chức các hoạt động trưng bày triển lãm: Trưng bày giới thiệu “Dự án tu bổ, phục hồi và tôn tạo điện Kiến Trung”, khai mạc lúc 08h00 ngày 07/9, tại sân điện Kiến Trung, triển lãm với chủ đề “Rồng-Phượng trên bảo vật triều Nguyễn” khai mạc lúc 09h00 ngày 07/9 tại Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế; xuất bản ấn phẩm “Bảo tồn và phát huy giá trị Di sản Thế giới tại Cố đô Huế” cùng cùng các hoạt động thi đấu thể thao…

Tiếp đến, trong cuối tháng 9/2018, Trung tâm sẽ phối hợp tổ chức: “Đại hội lần thứ 21 của Hội Khoa học Tiền sử Ấn Độ-Thái Bình Dương”(IPPA) từ ngày 23-28/9/2018 và  “Hội thảo thông báo khảo cổ học toàn quốc năm 2018” từ ngày 29-30/9/2018.

Thông tin xin vui lòng liên hệ:

Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế

Tam Tòa, 23 Tống Duy Tân, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế

Điện thoại: 0234.3523237; Fax: 0234.3526083

Email: huedisan@gmail.com

Website: http://.www.hueworldheritage.org.vn

và http://www.huedisan.com.vn

Các tin khác:
Trang chủLiên hệ
Liên kết Website
Bản quyền Website thuộc về Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế
Địa chỉ: Tam Toà, 23 Tống Duy Tân - Huế - Việt Nam
Điện thoại: +(84).234.3523237 - 3513322 - 3512751 - Fax: +(84).234.3526083
Email: huedisan@gmail.com
Xin ghi rõ nguồn “Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế” khi sử dụng thông tin từ Website này.